Vòng lặp và PERFORM trong COBOL – Hiểu rõ loop pattern trong batch program

Tại sao phải hiểu PERFORM và vòng lặp trong COBOL?

Ở các bài trước bạn đã có:

• Bài 002: hiểu DATA DIVISION, PIC, level number, group item
• Bài 004: nắm toán tử & biểu thức (MOVE, ADD, COMPUTE, ...)
• Bài 005: làm chủ cấu trúc điều kiện (IF, EVALUATE)

Để đọc được một batch program thực tế như RZZBSQLN1.PCO, bạn còn thiếu một mảnh ghép rất quan trọng:

Vòng lặp và cách COBOL điều khiển flow bằng PERFORM.

Trong Java/C#/Python, bạn quen với for, while, do-while. Trong COBOL, hầu hết control flow đều xoay quanh:

• PERFORM paragraph – gọi một đoạn code như gọi hàm
• PERFORM paragraph THRU paragraph-EXIT – gọi một block nhiều paragraph liên tiếp
• PERFORM ... UNTIL ... – vòng lặp kiểu do { ... } while (...)
• PERFORM VARYING ... FROM ... BY ... UNTIL ... – gần giống for tăng biến đếm

Bài này sẽ giúp bạn:

• Đọc hiểu main loop của một batch COBOL
• Hiểu được kiểu code như: PERFORM MAIN-RTN UNTIL INP1_END = 1.
• Mapping PERFORM VARYING sang for trong Java/Python
• Áp dụng thực tế với ví dụ và bài tập

PERFORM paragraph – Gọi một đoạn code như hàm

Cú pháp cơ bản

PERFORM paragraph-name.

Trong đó paragraph-name là một nhãn trong PROCEDURE DIVISION:

       PROCEDURE DIVISION.
       MAIN-RTN.
           PERFORM INIT-RTN
           PERFORM PROCESS-RTN
           PERFORM FINISH-RTN
           STOP RUN.

       INIT-RTN.
           DISPLAY "INIT".
           EXIT.

       PROCESS-RTN.
           DISPLAY "PROCESS".
           EXIT.

       FINISH-RTN.
           DISPLAY "FINISH".
           EXIT.

Mapping sang Java:

void main() {
    initRtn();
    processRtn();
    finishRtn();
}

Trong các chương trình enterprise như RZZBSQLN1, cấu trúc rất giống:

• MAIN-RTN đóng vai trò main logic
• Các *-RTN khác là subroutine được PERFORM

Quy tắc quan trọng

• PERFORM paragraph. chạy từ đầu paragraph cho tới
  • Gặp EXIT. của paragraph đó, hoặc
  • Gặp STOP RUN., hoặc
  • Rơi vào paragraph khác mà không có EXIT rõ ràng (pattern legacy, khó đọc – sẽ nói thêm ở bài kiến trúc).

Best practice hiện đại: mỗi paragraph nên kết thúc bằng EXIT. hoặc GOBACK. để flow dễ follow.